Alevi, deyişleri, nefesler, niyaz, hak, yedi ulu aşık, Aşık Bektaş Yıldız, Aşıkı, Aşık Veli, Deli Boran, Geredeli Aşık Dertli, Dertli Divani, Dertli Fakir, Derviş Ali, Derviş Edna, Diveli Mehemmed, Esiri, Fedai (Çorumlu), Garibi, Harabi, İbrahim, İbreti, Kemteri, Kul Arif, Kul Fakır Ali, Kul Himmet Üstadım, Kul Hüseyin, Mecnuni, Meluli, Noksani, Remzani, Sadık Baba, Sefil Ali, Seyit Süleyman, Sıdkı Baba (Aşık Pervane), Turabi Akbal, Visali, Yanyatan (Ali Belli), Amasyalı Fedai Baba, Miraçlama Örnekleri, Duaz-ı İmam Örnekleri, Mustafa Kemal Atatürk, Hünkâr Hacı Bektaş Veli, Abdal Musa, Yunus Emre, Hallacı Mansur, Teslim Taşı, Hünkar Hacı Bektaş Veli Vakfı Alevi Belgeseli, Zakir, On iki imam, Hacı Bektaş Veli Evlatları, Ahmet Cemalettin Çelebi, Balım Sultan, Bektaş Çelebi (Şiri), Feyzullah Çelebi- Feyziya, Güzide Ana - Katibi, Hamdullah Çelebi- Hasreti, Hüseyin Fevzi - Çelebi (Ulusoy), Seyyid Ali Sultan, Veliyettin Çelebi- Hürremi, alevi-deyisleri-nefesler - Aşığın Sözü Kuran'ın Özü, Telli Kuran, Postnişin, Bektaşi, Nefes, Erkan Çanakçı, Amasya, Tokat, Zile, Çorum, Şanlıurfa, Adıyaman, Alevi Deyişleri Nefesler - Yemini

Alevi Deyişleri Nefesler

Yemini

İnsanın olgunluğu, davranışlarının doğruluğundadır.
Hünkar Hacı Bektaş-ı Veli

 


YEMİNİ
 
Adı Fazıl oğlu Mehmet Yemini olarak bilinirse de, gerçek kişiliği, doğum - ölüm tarihleri, eserleri, asıl adı hakkında yeterli bilgi ve belgeler yok. Ancak Alevi - Bektaşi geleneğinde ''Yedi Ulular'' olarak bilinen Fuzuli - Hatayi - Virani - Pir Sultan - Nesimi - Kul Himmet gibi saygın şairler arasında yer alan Y emini, Onaltıncı yüzyılda yaşamış, ancak yaşamı konusunda güvenilir nitelikte hiç bir bilgi bulunmamaktadır .Bektaşi ozanı. Örnrü, Tuna ırmağı yörelerinde geçmiş. Betova'da büyük bir dergahı olan, Bektaşi azizelerinden Akyazılı Sultanın ardalarındandır. Teskireler, bu şairden hiç söz etmez. Ancak Demir Baba velayet namesinde adı: ''Hafız Kelam Yemini'' olarak geçer ki, bundan Kur'an-ı Kerim'i ezbere okuduğu anlaşılmaktadır. Şiirlerinde koyu Alevi-Bektaşi inancını işler. On iki imama gönülden bağlılığını dile getirir.
 
Şiirleri özellikle Alevi -Bektaşi toplumu içinde çok yaygın olan Yemini'nin kesin olarak doğum ve ölüm tarihleri bilinmemekle beraber, eserlerinden ve dolaylı bilgilerden 15. yüzyıl sonları ile 16. yüzyılın ilk yarısında yaşadığı sanılmaktadır. Yaşantısı hakkında o çağlarda yazılmış teskirelerde yeterli bilgi verilmemektedir. Asıl adının Ali olduğu, Akyazılı İbrahim Dede zaviyesinde hizmet ettiği ve ''Yemini'' mahlasını burada iken yazdığı şiirlerinde kullandığı söylenir. Yemini'nin şiirleri genellikle hece ölçüsü ile yazılmış 01makla beraber, bazı şiirlerinde aruz ölçüsünü de hatasız ve ustaca kullandığı görülür. Şiirlerinin toplu olarak bulunduğu bir divanı şimdiye değin ele geçmemiştir.
 
1519'da yazdığı ''Faziletname'' (Erdem kitabı) adındaki 7300 beyitten oluşan manzum bir eseri bulunmaktadır. Bu Hz. Muhammed ile Hz. Ali'nin erdemlerinden kerametlerinden, cenklerinden methiye olarak bahseden, Alevilerce kutsal sayılan bir kitaptır . Mesnevi tarzında yazılmıştır. Yeni yazıyla Emek Basımevi tarafından basılmıştır. Fakat bu baskıda bir çok imla hataları bulunmaktadır. Bu şiirlerin bir bölümünde hurufi temaları işlenmiştir. Yemini, Alevi ve Hurufi inancına bağlı bir ozandır. İnsan - Tanrı birliğinin harflerle açıklanabileceğine inanır. Şiirleri Bektaşilik ile ilgili yazma dergilerde dağınık halde bulunmakta olup, bazı şiirleri gazel tarzında yazılmıştır.
 
Gerdiş-i carh-ı felek seyran-ı aşk 
Cümle eşya tabi-i Ferman-ı aşk 
Ayn-ü şin kaf-ı Hak vechindedir
Hüsnünü gören olur kurban-ı aşk 
 
dizeleriyle aşkın niteliklerini, etkinliğini, özelliğini dile getirirken Yunus Emre'nin anlayışına, düşüncelerine katılır. Arınmanın, ölümsüzlüğün ve olgunlaşmanın yolu saydığı aşk ile Tanrı'ya ulaşacağına içten inanır. Şiirde söz edildiği gibi eski yazıda aşk (ayn-şin-kaf) harfleriyle yazılır.
 
Divan geleneğine bağlıdır. Hurufiliğe yatkın bir eğilimi vardır. Şiirlerinde Fazlullah Hurufi'nin izini sürdüğü, onun görüş ve düşüncelerinden esinlendiği anlaşılmaktadır.
 
Kaynak:forumdas 
 
DEYİŞLERİ
 
1
Dediler zi keramet kanı Hayder
Dayanmaz derdimin dermanı Hayder
 
Kamu mümin'lerin kalbinde mihrin
Olubdur dini hem imanı Hayder
 
Hakk'ın kudreti sende ayandır
Velayet mülkinin sultanı Hayder
 
İmamü'l Müttekinsin bellü bayık
Erenler merdinin merdan'ı Hayder
 
Cemad'a dil verirsin emr-i Yezdan
Verir nutkun ölüye canı Hayder
 
Behişt ehline saki'i ezelsin
Hakk'ın sende erer ihsanı Hayder
 
YEMİNİ dermendde kıl inayet
Delalette komagıl anı Hayder
 
Lam eliften arşa pervaz eyledim 
Kaf u nun'dan başıma taç eyledim 
 
Kuvvet u savt ü kelam nutku ruh
Cümlesini hüsne muhtaç eyledim
 
Nüh felek burcunda kurdum hameyi 
La mekan yurdunu taraç eyledim 
 
Suret -ı şabin katat görmek için
Perde püşi ne miraç eyledim
 
Beyt-i mamur içre mesken tutalı
Ey YEMİNİ günde bir hac eyledim
 
 
3
Suretin nakşında gördüm Fazl-ı ism-i a'zamı
Zülf ü kaş u kirpiğindedir Süleyman hatemi
 
Limeallahın hayaalidir yüzün vech -i ilah 
Gösterir mir'at-ı mü'min on sekiz bin alemi
 
Kim ki sacid olmadı hüsnün önünde ey sanem 
Sen anı merdı1d-i şeytan bil değildir ademi
 
Arif-i nefs olmayınca nefsini bilmez fakih
Ger olursa Hayderi vü jende-püş-i Edhemi
 
Ey YEMİNİ tayyib ü tahir olunmaz şöyle bil 
Her kim içmez saki-i Kevserden ab-ı zemzemi
 
4
Gerdiş-i Çerh-i felek seyran-ı aşk
Cümle eşya tabi -i ferman-ı aşk 
 
Zahid ü abid hacerdendir meğer
Bu sebebden olmaz ol mihman-ı aşk
 
Ayn ü şin ü kaf-ı Hakk vechindedir
Hüsnünü gören olur kurban-ı aşk
 
Küntü kenz'in hanesinden geldi uş
Zahir oldu aleme sultan-ı aşk
 
Zülf ü kaş u kirpiğinden dembedem
Görünür aşıklara ihsan-ı aşk
 
Suret-i şabin katat fazl-i İlah
Dünye vü ukba'da ol canan-ı aşk
 
Padişah-ı dehr olursa nagehan
Bende eyler özüne Rahman-ı aşk
 
Ey YEMİNİ aşık-ı vech ol bu gün
Geldi çün aşıklara devran-ı aşk
 
 




Bu sayfa hakkındaki yorumlar:
Yorumu gönderen::06.12.2013, 18:23 (UTC)
alevi-deyisleri-nefesler
alevi-deyisleri-nefesler
Kapalı

Emeğiniz için teşekkürler..

Yorumu gönderen: Şah Hüseyin Şahin, 03.12.2013, 13:53 (UTC):
YEMiNİ'min FAZİLET-NAME adlı eserinin 1584 Şubat'ının sonunda istinsah(kopya) edilen nüshasını 2013 yılında yaınladım(ÜRÜN yay.Ank.) Şimdiye kadar yazılmış en eski nüshadır. YEMİNİ FAZİLET-NAME(İmam Ali'nin Erdemleri).Bu özgün çalışmamı incelemenizi dilerim.



Bu sayfa hakkında yorum ekle:
İsminiz:
Mesajın:
Bugün: 14
Toplam Ziyaretçi: 323071
.
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=